Waarom word ik altijd bozer op dit ene kind dan op de anderen?

Het is avond. Het eten staat klaar, de anderen zitten aan tafel. Dit ene kind hangt weer in de gang, een boek in de hand, doof voor wat u al drie keer heeft gezegd.

U voelt de hitte opstijgen in uw nek nog voordat u begrijpt waarom.

Bij de anderen had u geglimlacht. U had voor de vierde keer rustig gezegd: we gaan eten. Bij dit kind spant uw stem zich, klemt uw kaak zich, en komt er iets uit u dat u niet had besloten.

En ’s avonds, als alles stil is, typt u deze vraag in uw telefoon.

De vraag die u niemand durft te vertellen. Waarom altijd hij. Waarom altijd zij.

Duizenden ouders stellen deze vraag elke avond. Ze maakt u niet tot een slechte moeder. Ze maakt u tot een moeder die iets heeft opgemerkt wat de meesten liever verzwijgen.

Er zijn drie mogelijke redenen voor deze woede die zich steeds op hetzelfde kind richt. Ze kunnen samengaan. Geen ervan is een gebrek in uw liefde.

Eerste verklaring: het spiegelkind

Dit kind lijkt op u. Niet in de trekken — in iets wat dieper verborgen ligt. Een traagheid waar u zich tegen heeft verzet. Een gevoeligheid die u heeft leren verbergen. Een stil verzet dat u heeft moeten opgeven om uw eigen jeugd te overleven.

Wanneer u dat deel van uzelf bij hem, bij haar, ziet, is het niet het kind dat u boos maakt. Het is wat u uzelf verboden heeft te zijn. U weet dit niet op het moment dat u schreeuwt. U voelt het pas erna, in die duizeling van schaamte die volgt — want in wezen schreeuwde u tegen uzelf.

Tweede verklaring: het grenskind

Dit kind test. Niet omdat het „moeilijk” is. Omdat het het temperament heeft dat, binnen een gezin, de taak op zich neemt om te testen wat standhoudt. Het duwt, het onderhandelt, het komt terug, het geeft niet op. De anderen geven sneller toe, of wijken uit, of gehoorzamen.

Bij dit kind wordt uw gezag elke dag op de proef gesteld. En een gezag dat voortdurend verdedigd moet worden, is een gezag dat uitput. Het is niet dit kind dat te veel is in uw gezin. Het is uw voorraad energie die, bij hem, altijd het eerst opraakt.

Derde verklaring: het kind dat op het verkeerde moment in uw eigen geschiedenis kwam

Er is het kind dat gedragen werd tijdens een rouw. Het kind dat geboren werd tijdens een scheiding. Het kind wiens komst samenviel met het verlies van houvast, een verhuizing ver van alles, een stille instorting. Het kind aan wie u niet kon geven wat u had willen geven, niet uit gebrek aan liefde, maar omdat u zelf niets meer overhad.

Dit kind heeft niets gedaan. U heeft ook niets gedaan. Het was het moment dat hard was. En zonder dat iemand het koos, draagt het daar een spoor van, en u ook.

Wat dit niet betekent

Niets van dit alles betekent dat u minder van dit kind houdt dan van de anderen. Niets van dit alles betekent dat u een slechte moeder bent. Niets van dit alles betekent dat u zich meer schuldig moet voelen.

Het betekent dat de woede die opstijgt en zich steeds op hetzelfde kind richt, bijna nooit tegen hem gericht is. Ze gaat door dit kind heen omdat het zich, om redenen die u toebehoren, op het pad van een oudere emotie bevindt.

Deze vaststelling lost op zichzelf niets op. Maar ze verandert de vraag. U vraagt zich niet langer af „waarom is hij zo?” U vraagt zich af „wat in mij vindt geen uitweg en komt op hem terecht?”

Daar begint het werk. Niet in de analyse, in het dagelijkse gebaar. In de manier waarop u, de volgende keer, de last kunt omvormen voordat ze haar vertrouwde gezicht vindt.

U bent een moeder die het heeft opgemerkt. Dat is al veel. De meesten durven niet.